03 Kültür
Bir kilimin
altı ilmeği
Sofradan düğüne, âşığın sazından nenenin sözüne: eski sitenin kültür sayfalarından altı ilmek.
Bir kilimin
Sofra
“Hangel, Terekemelerin en önemli yemeğidir. Değerli bir misafir geldiğinde ikram için yapılır. Hangeli sevmeyen Terekeme yoktur.”
Mayasız hamurun açılmamış her topağına pazı denir; bir pazı bir kişiyi doyurur. Üzerine sarımsaklı yoğurt ya da eritilmiş kurut, tereyağında kavrulmuş soğan dökülür.
- Hangel
- Feseli
- Fetir
- Velbak
- Bozbaş
- Kayganak
- Haşıl
- Helva
- Kaymak helvası
- Erişte pilavı
- Erişte çorbası
- Katmer
Halk oyunu kıyafeti
Karapapak Halk Oyunu Kıyafeti Karapapak Halk Oyunları Video
Kalpak (papak): kuzu derisinden, körpe kuzudan yapılır; gri kullanılır.
Kadın
Erkek
Bir parçanın üzerine gel.
Âşıklar
“Can sağ iken yurt vermeniz düşmana”
Âşık Şenlik
Asıl adı Hasan olan Âşık Şenlik 1850’de Çıldır’ın Suhara köyünde doğdu. On dört yaşında kuş avlarken dere boyunda uyuyakaldı, düşünde aşk badesini içti; kalkınca şiir söylemeye başladı. Ahılkelek’in Lebis köyünden Âşık Nuri’den saz çalmayı öğrendi; Kars, Ahıska, Borçalı, Tiflis ve Revan’ı dolaştı.
Halk sözleri
Eski sitenin sözlüğünden, Karapapak ağzında yaşayan kelimeler.
Bıldır
Geçen yıl
1 / 18
Fıkralar
Karapapak Fıkraları Karakatürler
Yaşlı Terekeme hac vazifesini yapmak için günü gelince bütün cemaatle birlikte caminin önünde toplanır. Etraftaki kalabalığı, ağlayanı sızlayanı görünce adamın içine bir korku düşer. Tam bu sırada küçük torunu gelir ve başlar ağlamaya:
— Ay lele, harya gedirsen? Sen Allah getme!
İyice kendinden geçen yaşlı Terekeme:
— Ağlama balam, lelende peşmandı, ama keçifti meni bu zulumata, Sohanın atasının gorunu…
Kaynak: eski sitenin “Karapapak Fıkraları” sayfası; ağız özelliği korunmuştur.
Örf ve âdet: düğün yolu
- Kız saraflamaErkek tarafının kadınları bir bahaneyle kız evine gider; gözlerinin sağlamlığını anlamak için kıza iğneye iplik taktırırlar.
- Kız istemeUygun aday bulununca kız istemeye gidilir; kız tarafı düşünmek için süre ister.
- Beh takmaİki taraf, manevi değeri olan eşyalardan oluşan “beh”lerini karşılıklı verir; şerbet içilir.
- Söz kesmeÜç-dört hafta sonra nişan tarihi, çeyiz ve düğüne kaç atlı getirileceği karara bağlanır.
- NişanKız evine gidenlere “atlı” denir; ad, kız evine atla gitmelerinden gelir.
- ToyAtlılar erkek evinde toplanır; yaşlılar âşıkların bulunduğu odaya, gençler davul-zurnanın yanına götürülür.